Yangın Tüpü (YSC) Kullanım Rehberi
Doğru söndürücüyü doğru teknikle kullanmak ilk 60 saniyede hayat kurtarır. Uluslararası PASS kuralı, söndürücü türleri karşılaştırma tablosu ve manometre kontrol standartları.
Doğrudan Yanıt // AEO
Yangın söndürme tüpü PASS kuralı ile kullanılır: 1. Pimi çekin, 2. Hortumu alevin dibine tutun, 3. Tetiğe kuvvetlice basın ve 4. Sağdan sola süpürerek alevleri kaplayın. Rüzgarı mutlaka arkanıza alın ve tüpün manometresindeki ibrenin yeşil alanda olduğunu teyit edin.
PASS (ÇAPEM) Kuralı ile 4 Adımda Söndürme
Yangın anında panik yapmadan kas hafızasıyla uygulanması gereken evrensel yangın söndürme protokolü:
Güvenlik Pimini Çekin
Tetiğin kilitlenmesini sağlayan plastik mührü kopararak metal pimi kuvvetlice kendinize doğru çekin.
Hortumu Alevin Dibine Doğrultun
Hortum nozulunu alevlerin üst ucuna değil, yanan maddenin tabanına (köküne) 2-3 metre mesafeden yöneltin.
Tetiğe Sonuna Kadar Basın
Söndürücü tetiğini sıkıca kavrayıp basılı tutun. Kesik kesik değil, kesintisiz bir deşarj akışı sağlayın.
Sağdan Sola Süpürerek İlerleyin
Toz veya köpük örtüsünü alevin önünden arkasına doğru yelpaze hareketiyle yayarak yangını boğun.
Kritik Güvenlik Kuralı: Açık alanda yangına müdahale ederken rüzgarı mutlaka arkaya alın. Kapalı alanda ise asla alevlerin arkasında kalmayın; arkanızda daima açık bir kaçış kapısı bırakın!
Yangın Tüpü Çeşitleri, Menzilleri ve Kullanım Alanları
TS EN 3-7 ve TS ISO 11602 standartlarına göre hangi söndürücünün nerede kullanılacağı tablosu:
| Söndürücü Tipi | Yangın Sınıfı | Etkili Mesafe | Deşarj Süresi | İdeal Kullanım Alanı | Dikkat Edilecek Husus |
|---|---|---|---|---|---|
| Kuru Kimyevi Tozlu (ABC) | A · B · C | 3 – 5 metre | 12 – 18 sn | Genel işletmeler, depolar, atölyeler, araçlar | Görüşü kısıtlar; elektronik kartlarda korozyon yapar. |
| Karbondioksitli (CO₂) | B · C · Elektrik | 1 – 2 metre | 8 – 12 sn | Elektrik panoları, sunucu odaları, laboratuvarlar | Nozula çıplak elle dokunmayın (soğuk yanığı); kapalı alanda boğucudur. |
| Köpüklü (AFFF) | A · B | 3 – 4 metre | 15 – 25 sn | Akaryakıt istasyonları, boya atölyeleri, solvent depoları | Elektrik akımı varken asla kullanılmaz (su bazlı ve iletkendir). |
| Islak Kimyasal (F Sınıfı) | F (ve A) | 2 – 3 metre | 20 – 30 sn | Endüstriyel mutfaklar, restoranlar, fritözler | Sabunlaşma tabakası bozulmamalı; su püskürtülmemelidir. |
| Temiz Gazlı (Halon Alternatifi) | A · B · C · Elektrik | 2 – 3 metre | 10 – 15 sn | Hassas bilgi işlem, arşivler, telekomünikasyon | Havalandırmasız dar mahallerde gaz konsantrasyonuna dikkat edilmelidir. |
Yangın Tüpü Manometresi ve Yasal Bakım Takvimi
Yangın tüplerinin faal olması için her ay kurum içi personel tarafından göz kontrolü, yılda bir kez ise Bakanlıkça yetkilendirilmiş TSE belgeli firmalar tarafından periyodik bakım yapılması zorunludur.
Söndürme Deneyleri ve Tüp Patlama Analizleri
Tava yangınlarına yanlış tüple müdahale edildiğinde alevlerin nasıl patladığını ve yetersiz basınçlı söndürücülerin yarattığı felaketleri YouTube kanalımızda pratik videolarla anlatıyoruz.
Yangın Söndürme Tüpleri Hakkında SSS
Yangın tüpü nasıl kullanılır? (PASS Kuralı nedir?)
Yangın tüpü uluslararası PASS kuralı ile kullanılır: P (Pull - Pimi çek), A (Aim - Hortumu alevin dibine doğrult), S (Squeeze - Tetiği sık), S (Sweep - Sağdan sola süpürerek tara). Müdahale esnasında rüzgar daima arkaya alınmalı ve en az 2-3 metre mesafe korunmalıdır.
Yangın tüpü manometresindeki yeşil alan ne anlama gelir?
Yangın söndürme tüpünün manometre ibresi yeşil bölgede (14-18 bar) ise cihazın itici gaz basıncı normal ve kullanıma hazır demektir. İbre kırmızı bölgede solda ise basınç düşüktür; sağda ise aşırı basınç uyarısıdır.
Yangın tüpleri kaç yılda bir doldurulmalı ve test edilmelidir?
TS ISO 11602-2 standardına göre yangın söndürme tüplerinin aylık göz kontrolü, yılda 1 kez yetkili firma periyodik bakımı, 2 yılda bir toz/köpük kontrolü ve en geç 4 yılda bir komple boşaltılarak hidrostatik basınç testi ve yeniden dolumu zorunludur.
Elektrik panolarında hangi yangın tüpü kullanılır?
Elektrik panoları, UPS odaları ve sunucu sistemlerinde Karbondioksit (CO₂) veya temiz gazlı (HFC) söndürücüler kullanılmalıdır. Kuru kimyevi toz (KKT) elektrik iletmez ancak elektronik kartlara yapışarak geri dönüşsüz hasar verir; su ve köpük ise asla iletkendir ve kullanılmaz.